काजव्याच्या शरीरात काय घटक असतात त्यामुळे तो अंधारात चमकतो?
काजवे त्यांच्या शरीरात एक रासायनिक प्रतिक्रिया (chemical reaction) तयार करतात ज्यामुळे त्यांना स्वयंप्रकाश मिळू शकतो. या प्रकारच्या प्रकाश उत्पादन क्रियेस बायोलिमिनेसेन्स म्हणतात. काजवे ज्या पद्धतीने प्रकाश तयार करतात त्या कदाचित बायोलिमिनेसेन्सचे सर्वोत्तम ज्ञात उदाहरण आहे.
ऑक्सिजन उपलब्ध होतो, तेव्हा प्रकाश अवयव प्रकाशतो आणि जेव्हा तो उपलब्ध नसतो तेव्हा प्रकाश बाहेर पडतो. काजव्यांना फुफ्फुसं नसतात, परंतु त्याऐवजी शरीराच्या बाहेरून आतील पेशींमध्ये ऑक्सिजनची, tracheoles म्हणून ओळखल्या जाणार्या लहान लहान श्वासनलिकांद्वारे वाहतूक करतात.
काजवे बर्याच कारणांमुळे प्रकाशमान दिसतात. बहुतेक प्रजाती प्रामुख्याने रात्री सक्रिय असतात. काजवे त्यांच्या शरीरात बचावात्मक स्टिरॉइड्स तयार करतात ज्यामुळे त्यांना इतरांपासुन सहसा भय नसते. याचा उपयोग त्यांना आपल्या जातीतील सदस्य व नर मादी ओळखण्यासाठीही होतो.
काही प्रजातींचे प्रौढ काजवे अजिबात चमकदार नसतात आणि सोबती शोधण्यासाठी व लैंगिक संकेत देण्यासाठी फेरोमोन या रसायनाचे उत्सर्जन करतात.
Comments
Post a Comment